Self-learning

✨ YSEALI dạy mình những gì?

4 năm trước, mình có cơ hội tham gia Hội thảo Chuyển đổi số YSEALI 2021. Hôm nay, mình thấy thật biết ơn khi được chọn là một trong 94 cựu học viên từ 11 quốc gia Đông Nam Á tham dự Hội nghị YSEALI Alumni Impact 2025.

Với mình, đây không chỉ là một hội nghị.
Đây giống như một lần trở về – trở về với tinh thần đã thay đổi cách mình học, cách mình làm việc, và cách mình mong muốn cống hiến.

🌱 Điều YSEALI để lại trong mình:
– Sự chuyển đổi đôi khi không bắt đầu từ những điều to tát, mà từ một góc nhìn nhỏ bé, một ý tưởng liều lĩnh, hay chỉ đơn giản là dám thử.
– Lãnh đạo không phải ở chức danh. Lãnh đạo nằm trong từng hành động – dù rất nhỏ – nếu nó mang lại giá trị cho người khác.
– Và khi mình chia sẻ lại điều đã học, chính là lúc mình học thêm lần nữa.

Đó là lý do mình tạo nên The Sharing Town – một nơi để viết về phát triển bản thân và tri thức thuế. Dù hiện tại mình đang ở trong môi trường doanh nghiệp, nhưng mình tin rằng tinh thần khởi nghiệp có thể dẫn dắt mình đi xa hơn, với cách lãnh đạo bằng sự sẻ chia.

Mình thật sự hạnh phúc khi được kết nối với những con người đầy cảm hứng và tài năng khắp Đông Nam Á. Điều đó nhắc mình rằng: hãy cứ học, cứ cống hiến, và cứ bước tiếp.

💡 Không bao giờ quá trẻ để lãnh đạo.
💡 Không bao giờ quá già để học hỏi.

#yseali #fulbrightuniversity #the5yearjourney

Trực giác – món quà thầm lặng mà cuộc sống ban tặng cho mỗi người lãnh đạo

Khi còn trẻ, mình nghĩ lãnh đạo là ra quyết định bằng lý trí – càng nhiều dữ liệu, càng ít cảm xúc, càng tốt.

Nhưng sau nhiều năm làm việc và trải nghiệm, mình hiểu ra: có những khoảnh khắc, điều đúng đắn không nằm trong con số, mà trong cảm giác. Một cảm giác rất nhỏ, rất mơ hồ, nhưng lại vô cùng chính xác.
Đó là lúc bạn bước vào một không gian và thấy tim mình chùng xuống – dù chưa ai nói gì.
Là khi bạn đang họp, mọi thứ có vẻ “đúng quy trình”, nhưng một phần sâu bên trong bạn khẽ lên tiếng:
“Có điều gì đó... không ổn.”

🧭 Trực giác không phải là sự nhạy cảm mù quáng.

Nó là khả năng kết nối với kinh nghiệm sống, với tín hiệu phi ngôn ngữ, và với chính nhịp đập nội tâm của mình.
Và hơn hết, trực giác là một loại trí tuệ – lặng lẽ nhưng mạnh mẽ.
Trong thế giới làm việc hiện đại, nơi mọi thứ ngày càng nhanh, rõ ràng và hiệu quả, sự tĩnh lặng để cảm nhận trở thành một loại năng lực quý giá.

Khi cảm thấy yên bình bên ai đó, có thể bạn đang ở cạnh một người tử tế thật sự.

Khi cảm thấy mất kết nối mà không rõ lý do, có thể bạn đang cần điều chỉnh – không phải ai sai, chỉ là chưa đồng điệu.

💡 Mình từng nhiều lần không tin vào cảm giác ban đầu, cố thuyết phục bản thân rằng “mọi thứ vẫn ổn”.
Và kết quả thường giống nhau: mình quay lại đúng chỗ mà trực giác đã nhắc nhở từ đầu.
Từ đó, mình học cách: không phán xét cảm xúc, chỉ cần quan sát nó rõ hơn.
Không phải để “bỏ chạy” khỏi tình huống.
Mà để điều chỉnh bản thân phù hợp hơn với bối cảnh.
Để chọn cách phản hồi một cách khôn ngoan, không phản ứng vội vàng.
✨ Là người làm việc với nhiều bên liên quan, mình nhận ra:
Năng lượng không nói dối.
Sự thấu cảm không cần ồn ào.
Và đôi khi, cách tốt nhất để bảo vệ tổ chức – là bắt đầu bằng việc thành thật với chính mình.
Một đội ngũ bền vững không chỉ dựa trên kỹ năng, mà còn đến từ khả năng “cảm được nhau” – không để những điều nhỏ bé âm thầm trở thành vết nứt lớn về sau.

🌿 Nếu bạn đang học cách lắng nghe cơ thể, trái tim và cảm xúc – hãy kiên nhẫn.

Vì trưởng thành không chỉ là biết nói đúng lúc.

Mà còn là biết khi nào im lặng để nhìn cho rõ – cả người khác lẫn chính mình.

Trực giác là la bàn nội tâm.

Tin vào nó không có nghĩa là thiếu lý trí – mà là đang dùng thêm một loại trí tuệ khác.

Chúc bạn bình an trong lựa chọn.

Và đủ bản lĩnh để bước đi theo điều mình thật sự cảm nhận – một cách tử tế, chín chắn và có trách nhiệm.

MỪNG QUỐC KHÁNH 2/9: ĐỘC LẬP – KHÔNG CHỈ CỦA MỘT DÂN TỘC, MÀ CÒN CỦA MỘT TÂM HỒN

Ngày 2/9, chúng ta nhắc về độc lập dân tộc – một hành trình đã phải trả giá bằng máu, nước mắt và rất nhiều người dám đi ngược lại số đông, dám không thỏa hiệp.

Nhưng bên cạnh những chiến công hào hùng, hôm nay mình muốn viết về một kiểu độc lập rất khác – lặng lẽ hơn, mềm hơn, nhưng cũng cần rất nhiều bản lĩnh để giữ lấy.

Trong thế giới này, có nhiều người “khôn”.

Có người khôn vì luôn biết giành phần hơn.
Có người khôn vì biết sắp đặt đồng minh, đan xen lợi ích.
Có người khôn vì thấy ai hiền thì tìm cách lợi dụng.

Và rồi…
Có những người “ngốc” – trong mắt số đông.

Ngốc – vì không biết giành phần hơn.
Ngốc – vì vẫn lên tiếng bảo vệ điều đúng, dù mong manh như trứng chọi đá.
Ngốc – vì đặt ra ranh giới đạo đức, và thà bước ra khỏi vùng tối, chứ không chịu đánh đổi nhân phẩm để tồn tại.

🌿 Trong mắt xã hội, người “khôn” có thể thành công nhanh hơn.
Nhưng chính những người “ngốc” ấy – lại là người giữ được sự độc lập bên trong.

Họ không bị mua chuộc bằng danh tiếng.
Không bị kéo đi bởi số đông.
Không để mình trôi giữa vùng xám mà đánh mất ranh giới nội tâm.

Mình nghĩ,
độc lập dân tộc là nền móng để có một đất nước tự do.
Còn độc lập tâm hồn – là nền tảng để mỗi con người sống trọn vẹn và không hối tiếc.

Ngày hôm nay, nếu bạn từng thấy mình lạc lõng giữa đám đông “khôn ngoan”,
Từng bị cho là quá nhạy cảm, quá nguyên tắc, quá “không biết sống”…
Thì xin hãy nhớ:

Bạn không hề sai.
Bạn chỉ đang can đảm giữ lấy sự độc lập trong một thế giới nhiều thỏa hiệp.

🌸 Mừng Quốc Khánh – mừng cho dân tộc ta, và cho tất cả những ai
đang âm thầm chọn sống ngay thẳng,
chọn không giống số đông,
và chọn bước đi theo giá trị riêng mà không cúi đầu.

“Bạn chỉ đang can đảm giữ lấy sự độc lập trong một thế giới nhiều thỏa hiệp.”

Từ “Hỗ trợ” đến “Chịu trách nhiệm”: Bài học lãnh đạo từ hai vị CFO

Mình từng nghĩ rằng “hỗ trợ” là đủ.
Cho đến khi một câu nói ngắn gọn… thay đổi hoàn toàn cách mình nhìn về công việc, vai trò và trách nhiệm của mình.

Khi bắt đầu công việc in-house đầu tiên trong ngành thuế, mình may mắn được làm việc cùng một CFO người Đức — một người có tầm nhìn xa và phong cách lãnh đạo đầy định hướng. Ông nói với mình:

“Em có thể phát triển theo chiều ngang — từ thuế sang kiểm soát tài chính, để hướng đến vị trí CFO.
Hoặc đi theo chiều dọc — đào sâu vào thuế quốc tế và vươn ra khu vực.”

Chỉ vài câu nói, nhưng lại cho mình một món quà vô giá:
Sự rõ ràng.
Rõ ràng về con đường sự nghiệp.
Rõ ràng về những gì mình đang làm – và vì sao nó xứng đáng.

Nhưng khi ông chuyển công tác sang châu Âu, một CFO mới tiếp quản vị trí. Mình trình bày lại bức tranh thuế hiện tại, nêu ra các vấn đề chiến lược và đề xuất hướng đi. Cuối phần trình bày, mình nói một câu quen thuộc:

“Nếu anh cần hỗ trợ gì thêm, em luôn sẵn sàng.”

Và ông ấy đáp lại – không ngập ngừng:

“Đó không phải là hỗ trợ.
Đó là công việc của em.”

Mình khựng lại. Có chút bất ngờ. Nhưng ông không sai.

Theo thời gian, mình dần hiểu được thông điệp sâu xa hơn từ hai người lãnh đạo với hai phong cách khác nhau:

🔹 Một người trao cho mình sự định hướng, giúp mình hiểu mình đang đi đâu.
🔹 Người kia nhắc nhở mình rằng: chủ động sở hữu vai trò của mình không phải là lựa chọn – mà là bản chất của công việc chuyên nghiệp.

Từ đó đến nay, mình mang theo những bài học sau trong cách làm việc và lãnh đạo:

✅ Sự rõ ràng giúp công việc có mục tiêu.
✅ Tư duy “làm chủ” biến công việc thành giá trị, không chỉ là nhiệm vụ.
✅ Tinh thần hợp tác tạo ra ý nghĩa, chứ không chỉ hoàn thành.

Giờ đây, với vai trò là Giám đốc Thuế, mình nỗ lực xây dựng một đội ngũ có tinh thần “làm chủ”, nơi mỗi thành viên hiểu rõ mình đang làm gì, vì sao nó quan trọng, và dám chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng.

Công việc không chỉ là trách nhiệm một chiều.
Đó là sự đồng hành hai chiều – nơi ai cũng có quyền lựa chọn tạo ra giá trị, chứ không phải gánh nặng.

💬 Còn bạn thì sao?
Có khoảnh khắc nào từng thay đổi cách bạn nhìn về vai trò của mình trong công việc?

Hãy chia sẻ câu chuyện ấy – biết đâu, nó cũng là ánh sáng giúp người khác tìm lại con đường mình cần bước.

Không phải hoàng tử nào cũng đủ mạnh mẽ để yêu một cô gái như Lọ Lem

(Viết cho cậu, và cũng là cho chính mình...)

Có bao giờ cậu thấy mình giống Lọ Lem?
Không phải vì chờ đợi một chiếc giày vừa vặn,
mà vì đã từng sống qua những tháng ngày đầy tro bụi.

Từng lặng lẽ chịu đựng.
Từng ngã quỵ trong im lặng.
Từng tự ôm lấy chính mình trong đêm,
mà nén tiếng khóc vào sâu tận tim.

Và rồi cậu lớn lên.
Không phải theo cách cổ tích,
mà theo cách rất đời thật:

Tự đứng dậy.
Tự mạnh mẽ.
Tự chữa lành.

Cậu đã bao giờ nghĩ…
mình đã kiên cường đến nhường nào chưa?
Trong một thế giới đầy những vết xước,
cậu vẫn chọn bước tiếp.
Vẫn dịu dàng.
Vẫn tin vào những điều tử tế.

💬 Mình nghĩ rằng:
Hoàng tử có thể che chở cho công chúa,
nhưng không phải ai cũng đủ bản lĩnh để yêu một cô gái như Lọ Lem.

Một cô gái từng bị tổn thương.
Từng bị xem thường.
Nhưng vẫn chọn lương thiện.
Vẫn giữ trái tim đầy ánh sáng.

Và để yêu một người như thế –
không chỉ cần tình yêu.
Mà cần sự thấu cảm.
Một tâm hồn đủ sâu
để không sợ những điều chưa hoàn hảo.

Cô ấy không cần được “cứu”.
Cô chỉ cần được đồng hành.
Không cần ai “nắm tay dắt đi”,
chỉ cần một người đi bên cạnh đủ lâu.

✨ Nếu cậu từng thấy mình giống Lọ Lem – hãy tự hào.
Vì cậu đã đi qua những tháng ngày chẳng dễ dàng gì,
mà vẫn chọn giữ lại sự tử tế bên trong.

Và nếu một người nào đó hứa sẽ ở lại,
hãy mỉm cười…
Nhưng cũng đừng quên lắng nghe trái tim mình.

Không phải hoàng tử nào cũng đủ mạnh
để yêu một cô gái đã từng bước ra từ tro tàn –
và tự mình tỏa sáng.

Bài học lãnh đạo… từ người phụ nữ chưa từng có chức danh

Mẹ mình là một người nội trợ.
Không có chức vụ. Không quản lý ai.
Không nói chuyện về chiến lược hay mục tiêu.
Nhưng lại là người đầu tiên dạy mình bài học về lãnh đạo — theo một cách mà không sách vở, không hội thảo, không chương trình nào có thể truyền tải nổi.
Hôm đó, mình kể với mẹ về vài chuyện nơi công sở.
Về những tín hiệu mâu thuẫn, những hành vi khiến mình bối rối.
Mình phân tích đủ chiều — cố gắng hiểu động cơ đằng sau mọi điều đang diễn ra.

Mẹ chỉ nói một câu, rất nhẹ:
“Lời nói và hành động không giống nhau, thì hãy tin vào hành động.”

Chỉ vậy thôi. Nhưng khiến mình dừng lại.
Và nhìn thẳng vào điều mình cố né tránh.
Đôi khi, ta không bế tắc vì thiếu giải pháp,
mà vì xác định sai vấn đề ngay từ đầu.
Cái tôi khiến mình cố điều chỉnh góc nhìn để bớt đau lòng,
nhưng chỉ khiến mình vá ở chỗ… không hề thủng.

Từ hôm đó, mình bắt đầu quan sát kỹ hơn.

Mẹ không điều hành.
Mẹ không áp đặt.
Mẹ chẳng dùng quyền lực nào cả.

Nhưng mẹ giữ cho gia đình luôn thăng bằng —
bằng cách quan sát từng thay đổi rất nhỏ trong cảm xúc mỗi người.

Khi ai đó bắt đầu trượt khỏi sự hòa hợp,
mẹ không im lặng.
Mẹ điều chỉnh bằng sự tinh tế.
Không để sự im lặng trở thành sự đồng lõa.

Mẹ không “giải quyết” giúp mình.
Mẹ giúp mình đủ tĩnh để hiểu — mình thực sự cần gì.

Càng trưởng thành, mình càng nhận ra:
Lãnh đạo không phải là người nói to nhất.
Mà là người giữ được sự tỉnh táo và lòng nhân,
khi mọi thứ bắt đầu chênh vênh.

🌿 Trong doanh nghiệp, ai là người đủ tinh tế để thấy những rạn nứt cảm xúc đầu tiên?
🌿 Ai là người lặng lẽ chăm gốc rễ, trong khi bề mặt được đánh bóng mỗi ngày?

Chúng ta không thiếu tiếng ồn.
Chúng ta cần thêm những người đủ tĩnh để nhìn, đủ sâu để lắng nghe.

💬 Bạn đã bao giờ học được bài học lãnh đạo… từ một người không có “chức danh”?

🌿 Có những khu rừng rậm rạp đến mức… ánh mặt trời cũng phải đi đường vòng.

Trong khu rừng ấy, có những dây leo trông mềm mại, uyển chuyển.
Chúng không gào thét, không cào xé, không tỏ ra đe dọa.
Chúng chỉ lặng lẽ quấn lấy những thân cây non — như một cái ôm.
Nhưng là cái ôm khiến cây… không thở được.

Chúng không bao giờ nói: “Tôi sẽ khiến bạn gục ngã.”
Chúng chỉ thì thầm:
“Nếu không có tôi, bạn chẳng đứng vững đâu.”

Và cứ thế, nhiều thân cây lớn lên với niềm tin rằng…
mình yếu đuối.
rằng nếu không có dây leo che chở, mình chắc chắn sẽ đổ ngã.
🌱 Nhưng rồi, một ngày nào đó,
sẽ có một cái cây bỗng nhiên tỉnh thức.

Nó nhận ra: ánh sáng vẫn ở đó —
chỉ là bị che khuất.

Nó không gào thét. Không phản kháng.
Nó chỉ lặng lẽ dồn hết nhựa sống vào một hướng duy nhất:
Vươn thẳng.

Không oán giận dây leo.
Không cần bẻ gãy điều gì cả.

Chỉ cần vươn lên — đủ mạnh, đủ bền —
đến một lúc, dây leo… không còn bám được nữa.

Và khi ánh sáng chạm tới từng chiếc lá,
cái cây mới hiểu:
Mình chưa bao giờ yếu đuối cả.
Chỉ là mình đã ở cạnh một điều khiến mình nghi ngờ chính mình.

☁️ Trong đời sống, dây leo có thể mang hình hài của:

– những mối quan hệ khiến bạn luôn phải xin lỗi vì điều mình không làm,
– những lời hứa khéo léo trộn lẫn tội lỗi,
– hay một thứ tình yêu được đặt trên nền nỗi sợ — chứ không phải sự tin tưởng.

Nhưng bạn biết không?

✨ Bạn không cần phải hét lên để được tự do.
Bạn chỉ cần vươn lên đủ thẳng, đủ vững, là những thứ từng níu giữ bạn… sẽ tự rơi xuống.

💌 Gửi đến bạn – người đang lặng lẽ thoát ra khỏi những điều khiến mình bé lại:

Bạn không hề “quá nhạy cảm.”
Bạn không hề “ích kỷ.”
Bạn đang rất can đảm.

Và ánh sáng —
vẫn luôn ở đó.
Chỉ chờ bạn dám ngẩng đầu
và bước ra khỏi bóng râm.

Không cần rực rỡ giữa đám đông, chỉ cần đủ sáng để không lạc mất chính mình

Có những con đường trải đầy tiếng vỗ tay…
nhưng lại chẳng dẫn về nhà.

Chắc hẳn, ai trong chúng ta cũng từng ít nhất một lần rẽ vào những lối mòn người khác vẽ sẵn.
Nơi ấy, ta bước đi dưới ánh nhìn của số đông, sống theo những điều được gán mác là “đúng chuẩn”, “được yêu thích”, “an toàn”.

Nhưng càng đi, càng thấy… xa mình.

Mình dần hiểu:
Con đường trở về với chính mình thường không có bảng chỉ đường.
Không ai nói trước đâu là ngã rẽ đúng.
Không có tiếng khen nào vỗ về mỗi lần bạn hoài nghi.
Nhưng đó… lại là con đường duy nhất
— để khi nhìn lại, ta không tiếc nuối vì đã từng sống như một chiếc bóng.

🌿 Nên mình bắt đầu lựa chọn khác đi:

– Đọc những trang sách khiến lòng mình dịu lại, như sương sớm mát lành sau những ngày khô hạn.
– Gặp những con người mang theo ánh nắng – không để chói lóa, mà để ủ ấm.
– Tự trồng trong mình những hạt giống tử tế, tưới bằng học tập, chăm chỉ, và tình yêu cuộc sống không điều kiện.

Mỗi ngày, mình tự nhủ:
“Không cần rực rỡ giữa đám đông.
Chỉ cần đủ sáng… để không đánh rơi bản thân trong bóng tối.”

Cuộc sống này không cần mình phải hoàn hảo.
Chỉ cần:
– Thật thà với điều mình tin.
– Nhẹ nhàng với điều mình chưa rõ.
– Và đủ tử tế với chính mình trên mỗi bước đường.

Nếu bạn đang mỏi mệt vì cứ phải chạy theo điều gì đó chưa rõ ràng —
hãy dừng lại một chút.

Biết đâu, trong khoảng lặng ấy…
bạn sẽ nghe được tiếng gọi của chính mình.

Kiss cam và cú trượt văn hóa tổ chức: Khi yêu đương là ngòi nổ quyền lực

Một cái hôn trên màn hình lớn vô tình hé lộ liên minh quyền lực không chính thức giữa hai lãnh đạo cấp cao. Nhưng câu chuyện không dừng lại ở chuyện tình công sở – mà là những gì đang lung lay trong cấu trúc tổ chức: công bằng, phản hồi, và niềm tin. Đây không phải là scandal, mà là dấu hiệu của một hệ thống đang lệch khỏi quỹ đạo.

Tối đó là một concert Coldplay như bao đêm nhạc khác. Sân khấu rực sáng, âm thanh bùng nổ, mọi người đều say mê… cho đến khi màn hình lớn chiếu cảnh "kiss cam" giữa một người đàn ông và một người phụ nữ đang ôm nhau thắm thiết. Họ bất ngờ khi biết mình đang được quay và lập tức trốn ống kính camera. Và cả hai… là CEO và Giám đốc Nhân sự của cùng một công ty. Khoảnh khắc riêng tư ấy, chỉ vài giây, nhưng đã mở ra hàng loạt câu hỏi không còn mang tính cá nhân: Ai đang nắm quyền trong tổ chức? Các quyết định nhân sự có còn minh bạch? Và khi hai người quyền lực trở thành một "liên minh", liệu tổ chức có còn đủ tiếng nói phản biện? 

🧠 Đằng sau chuyện tình là một câu chuyện quyền lực Trong hành vi tổ chức, hiện tượng hai cá nhân nắm vai trò lãnh đạo và đồng thuận ngầm trong hầu hết quyết định được gọi là liên minh quyền lực không chính thức (informal power coalition). Sự liên minh này không cần công khai. Không cần họp bàn. Chỉ cần đủ sự tin tưởng tuyệt đối – và đủ ảnh hưởng để những người xung quanh phải “hiểu ý mà hành động”. 

Khi đó, tổ chức rơi vào 3 trạng thái nguy hiểm: 
1. Công bằng bị xói mòn Người được ưu ái không phải do giỏi, mà do gần gũi. Người góp ý thì bị xem là “tiêu cực”. 
2. Phản hồi trở nên vô nghĩa Vì nếu ý kiến trái chiều đều bị bỏ qua, nhân viên sẽ chọn im lặng. Sự im lặng đó không phải yên bình – mà là đầu mối của rạn nứt. 
3. Niềm tin tập thể sụp đổ Khi nhân viên không tin rằng họ được đối xử công bằng, năng lực và sự cống hiến mất dần ý nghĩa. Họ không nghỉ việc ngay, nhưng họ… không còn thuộc về nơi đó nữa. 

📌 Điều đáng lo không phải là ai yêu ai, mà là hệ quả khi quyền lực không còn được kiểm soát. Vì văn hóa tổ chức không sụp đổ vì scandal. Nó sụp đổ vì những cái gật đầu âm thầm. Vì những sai lệch nhỏ được chấp nhận mà không ai dám nói. Mình không kể chuyện để giễu cợt. Mình không viết bài để ám chỉ cá nhân nào. 

Mình chỉ muốn gửi đến những người từng cảm thấy mình "lạc lõng trong một tổ chức rất đông người" rằng: 🧡 Bạn không hề yếu kém. Có thể bạn chỉ đang sống trong một hệ thống đã bị bẻ cong. Và khi hệ thống đã bẻ cong vì một số ít, nó sẽ âm thầm gãy đổ vì số đông. 📖 Đôi khi, những điều nhỏ như một cái chạm tay, một cái gật đầu, một cuộc trò chuyện ngoài hành lang… lại là manh mối cho thấy hệ thống vận hành của tổ chức đang lệch khỏi quỹ đạo. Nếu bạn từng thấy bất ổn nhưng không thể gọi tên, hy vọng bài viết này cho bạn một góc nhìn mới.

Kinh nghiệm tự học để phát triển bản thân

Sau 12 năm học phổ thông, 4 năm đại học, 2 năm học thạc sĩ và 2 năm học các chứng chỉ hành nghề chuyên môn, và hơn 10 năm làm việc trong lĩnh vực tư vấn thuế, mình nhận thấy việc học không chỉ nhất thiết phải ở ghế nhà trường mà đồng hành xuyên suốt trong cuộc sống của chúng ta.

Trên thực tế, mình vẫn đang tiếp tục học các khóa học chuyên môn, về leadership, về quản trị cuộc sống bản thân, v…v… Gần đây trong những buổi coffee talk online với những người bạn mới, mình nhận ra chủ đề “Tự Học Để Phát Triển Bản Thân” nhận được sự quan tâm của rất nhiều bạn. Thông qua The Sharing Town, mình muốn chia sẻ kinh nghiệm bản thân. Nếu bạn thấy hữu ích thì hãy like hoặc share để chúng ta tạo thành một cộng đồng kết nối, cùng nhau phát triển bản thân tốt hơn nha!

1. Xác định Learning Style – Phong Cách Học của bản thân

Có một thực tế là không phải ai cũng học theo một cách thức giống nhau. Để tự học hiệu quả, mình nhận thấy trước hết cần xác định Learning Style của bản thân là gì. Từ đó, mình có thể chọn lọc phương pháp học, tài liệu, tutor, lịch trình học phù hợp nhằm tối ưu hóa nhất.

Theo nghiên cứu khoa học trên thế giới, có 3 Learning Styles chính:

  • Visual
  • Auditory
  • Kinesthetic

Trong đó, khoản 65% dân số là Visual learning style, 30% Auditory và 5% còn lại là Kinesthetic. Muốn biết bạn thuộc learning style nào, các bạn có thể làm các test trắc nghiệm trên internet. Hoặc cách nhanh nhất là rà soát lại xem những việc làm nào khiến bạn thích thú học nhất.

Ví dụ, mình thuộc Visual Learning Style do mình nhận thấy bản thân mình thích và không thích những việc sau đây:

  • Mình thích học bằng cách nhìn và đọc thông tin từ sách, tin tức, internet.
  • Mình dễ bị thu hút bởi mô hình đồ thị minh họa, bản đồ, ghi chú, inforgraphic.
  • Mình không cảm thấy hiểu rõ được vấn đề cho đến khi mình viết nó xuống sổ ghi chép. Khi học từ vựng tiếng anh, mình chỉ nhớ được nếu write it down và dùng flashcard.
  • Mình khá mất tập trung khi chỉ nghe tin tức bằng tai đơn thuần, mình cần nhìn hình ảnh minh họa và các diễn giải bằng từ ngữ để theo dõi nội dung của một chủ đề nào đó.
  • Đọc sách qua hình thức Audio book không phù hợp với mình, mình cần đọc sách trực tiếp bằng mắt nhìn.
  • Mình thích tutor phong cách nghiêm túc, chỉnh chu, bài giảng lecture có cấu trúc rõ ràng, phân bổ nội dung rành mạch. Mình không tập trung tốt khi tutor hoạt động chân tay liên tục, jumping around, hoặc quá hoạt náo.

Nếu bạn giống mình, thì có thể chúng ta cùng learning style đấy! Dưới đây là bảng tóm tắt 3 loại learning style, hãy khám phá xem mình thuộc learning style nào nhé!

Visual
- Thích đọc thông tin từ sách, tin tức, internet
- Dễ bị thu hút bởi diagram, inforgraphic, map
- Dễ ghi nhớ khi Take note, Write it down

Auditory
- Thích nghe thông tin, hướng dẫn bằng lời nói
- Dễ bị thu hút bởi cuộc nói chuyện, thảo luận bằng lời
- Dễ ghi nhớ khi nghe đi nghe lại 
Kinesthetic
- Thích vận động, tham gia activities hơn là ngồi yên 1 chỗ
- Dễ bị thu hút bởi cử động cơ thể
- Dễ ghi nhớ khi tham gia vào hoạt động fieldtrips

Vậy khi đã biết rõ learning style, hãy phát huy những việc mình thích để việc học trở nên thú vị hơn và giảm thiểu những trở ngại khiến mình dễ mất tập trung nhé!

2. Chọn lựa chủ đề cần học thiết thực và thiết kế nó như 1 Project nhỏ cần hoàn thành

Trong mỗi giai đoạn cuộc sống cá nhân hoặc phát triển sự nghiệp, mỗi người sẽ có nhu cầu tìm hiểu một số chủ đề, lĩnh vực nhất định.

Ví dụ, ở giai đoạn tuổi 20 mình đã từng rơi vào tình trạng self-doubt bản thân, giai đoạn đó mình cần vực dậy tinh thần và tìm động lực phát triển, nên mình nghiên cứu rất nhiều sách về self-help và tâm lý học. Bây giờ ở giai đoạn U30 mình quan tâm nhiều đến lịch sử phát triển kinh tế chính trị ở các quốc gia và kỹ năng lãnh đạo, entrepreneurship, vì vậy mình tập trung chọn lựa đọc những cuốn sách, tham dự các conference call, workshop, seminar cho chủ đề này.

Khi việc học hỏi gắn liền với nhu cầu thực tế của cá nhân, mình biết rõ target mình muốn đạt được sau mỗi khóa học là gì. Học để vận dụng và giải đáp khúc mắc trong cuộc sống của chính bản thân mình. Học không phải để xếp kiến thức vào 1 góc cũ kĩ. Càng lớn mình càng nhận ra quỹ thời gian là có hạn, đừng phí hoài thời gian vào những việc vô định vì thời gian là thứ mất đi rồi, chúng ta mãi không thể lấy lại được. Khi đã biết lĩnh vực mình cần trau dồi kiến thức, hãy xem đó là 1 Project nho nhỏ bản thân cần hoàn thành, thiết kế lịch học, chọn lọc tài liệu liên quan, trong ít nhất 1-3 tháng để nắm vững tương đối kiến thức của chủ đề này. Bạn không cần phải tốn quá nhiều thời gian học cho một ngày. Tránh trường hợp học dồn 3-4 tiếng liền, sau đó vài ngày thì bỏ cuộc. 

Cá nhân mình sau nhiều lần thử nghiệm 20 phút đọc sách mỗi ngày là vừa đủ để mình tập trung và duy trì sức đọc bền bĩ cho thời gian dài mà không bị bỏ cuộc giữa chừng. Vào cuối tuần, khi có nhiều thời gian hơn, mình có thể đọc từ 1-2 tiếng, và sẽ có break time ở giữa để refesh bản thân. Còn tham gia các khóa học online, research trên mạng thì tầm 30 phút mỗi ngày. Như vậy nếu vừa đọc sách, vừa nghiên cứu tài liệu trên các nguồn thông tin khác, thì tầm 1 h mỗi ngày, sau 1-3 tháng mình tương đối hoàn thành xong 1 chủ đề ở mức độ tương đối sâu. Sau khi kết thúc xong 1 chủ đề , bạn có thể tạm nghĩ 1-2 tuần để refesh lại, trong khoản thời gian này bạn có thể chọn lựa những chủ đề "nhẹ cân" hơn, giúp cân bằng lại tâm trạng. Ví dụ mình hay xem các video, hoặc bài viết về duy trì năng lượng tích cực, trang trí nhà cửa, làm tóc, trang điểm, v...v... Nói đơn giản hơn, là sau khi tìm hiểu để có kiến thức chuyên môn trong 1 lĩnh vực, thì tìm hiểu thêm 1 vài tài lẻ phụ trợ ấy mà 😉

3. Dành 5 phút recap lại nội dung mỗi buổi học

Mình hay gọi đây là “5 phút quyền năng”. Dù bạn học đại học, thạc sĩ, tiến sĩ hay khóa học chuyên môn, hoặc tự tìm hiểu một lĩnh vực nào đó, chương trình gồm rất nhiều chủ đề khác nhau, chúng ta phải học liên tiếp hết chủ đề này đến chủ đề khác, sau đó sẽ đến bài thi kiểm tra kiến thức. Trong quá trình học, ghi chú lại nội dung bài học đều bổ ích cho việc hệ thống kiến thức, tùy theo learning style mà bạn chọn hình thức ghi chú phù hợp. Việc ghi chú có thể diễn ra trước, trong và sau buổi học. Mình nhận thấy khi mình dành 5 phút đầu giờ để review lại bài học nội dung của bài hôm trước và 5 phút cuối giờ để review lại nội dung của bài vừa mới học xong, giúp mình nhớ bài sâu hơn, và xâu chuỗi lại hệ thống kiến thức chặt chẽ, khi đó đến lúc tổng hợp ôn thi cũng đỡ vất vã hơn rất nhiều.

Nếu như bạn nào đã từng tìm hiểu về "Tăng tính hiệu quả trong công việc", có thể các bạn sẽ biết đến việc phân chia các công việc theo 2 chiều đo lường là Effort và Impact từ thấp đến cao. Có những công việc, mình chỉ cần tốn rất ít công sức (Low Effort) nhưng mang lại tính hiệu quả cao (High Impact), gọi là Quick Win. Đối với mình 5 phút recap chính là Quick Win, quá lời như vậy, tại sao lại không làm chứ đúng không? Khi có thời gian hơn, mình sẽ giới thiệu thêm về các tool để phân tích và tăng tính hiệu quả trong công việc cho các bạn. Còn trong chủ đề hôm nay, hãy tận dụng 5 phút quyền năng, bạn sẽ thấy hiệu quả bất ngờ nếu duy trì liên tục và đều đặn trong mỗi buổi học.

Ở trên là top 3 kinh nghiệm mình đúc kết được sau nhiều năm đi học và sự nghiệp học hành vẫn đang tiếp diễn. Hy vọng sẽ có thể góp phần chia sẻ 1 góc nhìn để các bạn cùng tham khảo và thử nghiệm. Chúc các bạn học vui nhé!