✨ YSEALI dạy mình những gì?

4 năm trước, mình có cơ hội tham gia Hội thảo Chuyển đổi số YSEALI 2021. Hôm nay, mình thấy thật biết ơn khi được chọn là một trong 94 cựu học viên từ 11 quốc gia Đông Nam Á tham dự Hội nghị YSEALI Alumni Impact 2025.

Với mình, đây không chỉ là một hội nghị.
Đây giống như một lần trở về – trở về với tinh thần đã thay đổi cách mình học, cách mình làm việc, và cách mình mong muốn cống hiến.

🌱 Điều YSEALI để lại trong mình:
– Sự chuyển đổi đôi khi không bắt đầu từ những điều to tát, mà từ một góc nhìn nhỏ bé, một ý tưởng liều lĩnh, hay chỉ đơn giản là dám thử.
– Lãnh đạo không phải ở chức danh. Lãnh đạo nằm trong từng hành động – dù rất nhỏ – nếu nó mang lại giá trị cho người khác.
– Và khi mình chia sẻ lại điều đã học, chính là lúc mình học thêm lần nữa.

Đó là lý do mình tạo nên The Sharing Town – một nơi để viết về phát triển bản thân và tri thức thuế. Dù hiện tại mình đang ở trong môi trường doanh nghiệp, nhưng mình tin rằng tinh thần khởi nghiệp có thể dẫn dắt mình đi xa hơn, với cách lãnh đạo bằng sự sẻ chia.

Mình thật sự hạnh phúc khi được kết nối với những con người đầy cảm hứng và tài năng khắp Đông Nam Á. Điều đó nhắc mình rằng: hãy cứ học, cứ cống hiến, và cứ bước tiếp.

💡 Không bao giờ quá trẻ để lãnh đạo.
💡 Không bao giờ quá già để học hỏi.

#yseali #fulbrightuniversity #the5yearjourney

Từ “Hỗ trợ” đến “Chịu trách nhiệm”: Bài học lãnh đạo từ hai vị CFO

Mình từng nghĩ rằng “hỗ trợ” là đủ.
Cho đến khi một câu nói ngắn gọn… thay đổi hoàn toàn cách mình nhìn về công việc, vai trò và trách nhiệm của mình.

Khi bắt đầu công việc in-house đầu tiên trong ngành thuế, mình may mắn được làm việc cùng một CFO người Đức — một người có tầm nhìn xa và phong cách lãnh đạo đầy định hướng. Ông nói với mình:

“Em có thể phát triển theo chiều ngang — từ thuế sang kiểm soát tài chính, để hướng đến vị trí CFO.
Hoặc đi theo chiều dọc — đào sâu vào thuế quốc tế và vươn ra khu vực.”

Chỉ vài câu nói, nhưng lại cho mình một món quà vô giá:
Sự rõ ràng.
Rõ ràng về con đường sự nghiệp.
Rõ ràng về những gì mình đang làm – và vì sao nó xứng đáng.

Nhưng khi ông chuyển công tác sang châu Âu, một CFO mới tiếp quản vị trí. Mình trình bày lại bức tranh thuế hiện tại, nêu ra các vấn đề chiến lược và đề xuất hướng đi. Cuối phần trình bày, mình nói một câu quen thuộc:

“Nếu anh cần hỗ trợ gì thêm, em luôn sẵn sàng.”

Và ông ấy đáp lại – không ngập ngừng:

“Đó không phải là hỗ trợ.
Đó là công việc của em.”

Mình khựng lại. Có chút bất ngờ. Nhưng ông không sai.

Theo thời gian, mình dần hiểu được thông điệp sâu xa hơn từ hai người lãnh đạo với hai phong cách khác nhau:

🔹 Một người trao cho mình sự định hướng, giúp mình hiểu mình đang đi đâu.
🔹 Người kia nhắc nhở mình rằng: chủ động sở hữu vai trò của mình không phải là lựa chọn – mà là bản chất của công việc chuyên nghiệp.

Từ đó đến nay, mình mang theo những bài học sau trong cách làm việc và lãnh đạo:

Sự rõ ràng giúp công việc có mục tiêu.
Tư duy “làm chủ” biến công việc thành giá trị, không chỉ là nhiệm vụ.
Tinh thần hợp tác tạo ra ý nghĩa, chứ không chỉ hoàn thành.

Giờ đây, với vai trò là Giám đốc Thuế, mình nỗ lực xây dựng một đội ngũ có tinh thần “làm chủ”, nơi mỗi thành viên hiểu rõ mình đang làm gì, vì sao nó quan trọng, và dám chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng.

Công việc không chỉ là trách nhiệm một chiều.
Đó là sự đồng hành hai chiều – nơi ai cũng có quyền lựa chọn tạo ra giá trị, chứ không phải gánh nặng.

💬 Còn bạn thì sao?
Có khoảnh khắc nào từng thay đổi cách bạn nhìn về vai trò của mình trong công việc?

Hãy chia sẻ câu chuyện ấy – biết đâu, nó cũng là ánh sáng giúp người khác tìm lại con đường mình cần bước.

Hóa đơn điện tử và những điều cần biết

Những ai làm việc tại Phòng Kế Toán Tài Chính, chắc hẳn đang tất bật lên kế hoạch và chuẩn bị áp dụng Hóa đơn điện tử. Dạo gần đây, các cơ quan thuế địa phương cũng ráo riết tổ chức các buổi Tập huấn để hướng dẫn quy định mới nhất về hóa đơn điện tử, cụ thể Thông tư 78/2021/TT-BTC ban hành ngày 17/9/2021. Vậy thì doanh nghiệp cần lên kế hoạch như thế nào để đảm bảo tuân thủ các quy định về hóa đơn điện tử mới đồng thời không làm gián đoạn quy trình vận hành kinh doanh? The Sharing Town xin chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn mà mình đã đúc kết được khi điều hành dự án E-invoice tại các doanh nghiệp.

Định hướng của bài viết tập trung vào chiến lược thực hiện hơn là cung cấp thông tin đơn thuần. Bởi vì, mình cho rằng mỗi doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, sử dụng hệ thống kế toán, phân bổ người chịu trách nhiệm quản lý hệ thống hóa đơn khác nhau, nên sản phẩm hóa đơn điện tử sẽ khác nhau. Hơn nữa, hiện tại có khá nhiều trang đã trích dẫn những điều khoản luật cụ thể, ví dụ thông tin chi tiết về biểu mẫu hóa đơn điện tử. Bạn nào quan tâm có thể google sẽ ra được rất nhiều thông tin. Mình quan tâm nhiều hơn đến quy trình toàn diện để đảm bảo doanh nghiệp trước khi go live dự án e-invoice đã xem xét những vấn đề quan trọng.

1. Đầu tiên thành lập team phụ trách dự án e-invoice

Tại nhiều công ty, người trực tiếp xuất hóa đơn có thể không phải là nhân viên kế toán trực thuộc phòng Tài Chính Kế Toán mà là nhân viên phòng Operation, hoặc phòng Sales. Tuy nhiên hóa đơn chính là chứng từ kế toán, người đầu tiên nằm trong team dự án e-invoice thì không thể thiếu nhân viên kế toán và kế toán trưởng rồi nhé.
Thứ hai, e-invoice là xuất hóa đơn theo định dạng điện tử, và sẽ kết nối dữ liệu từ hệ thống kế toán nội bộ của doanh nghiệp sang hệ thống hóa đơn điện tử của nhà cung cấp e-invoice đến hệ thống cơ quan thuế. Vì vậy, các bạn phụ trách IT tại doanh nghiệp cũng đóng vai trò hết sức quan trọng.
Thứ ba, những bạn trực tiếp xuất hóa đơn cũng sẽ tham gia để đóng góp ý kiến và testing trước khi hóa đơn điện tử chính thức vận dụng. 
Thứ tư, Tax Manager sẽ tham gia hỗ trợ chuyển tải những quy định liên quan đến hóa đơn đến team dự án và kết hợp với các thành viên để ra thành phẩm e-invoice cuối cùng. Tại nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể sẽ không có chức danh Tax Manager. Nhưng các bạn đừng lo, có thể tham khảo bài viết của The Sharing Town để chuẩn bị cho dự án e-invoice của công ty mình nhé!
Theo quan điểm của mình, hãy chọn ra 1 người leader của team dự án để điều hành dự án với timeline, phân công công việc cụ thể nhé!

2. Những câu hỏi cần giải đáp

Hơn 10 năm làm việc, mình nhận thấy việc đặt câu hỏi đúng rất quan trọng. Bạn có thể chưa biết câu trả lời, nhưng nếu đến việc bản thân mình cần nên biết thông tin gì cũng không chắc, thì xác suất để tìm ra câu trả lời khá thấp. Do đó, mình chia sẻ tổng hợp những câu hỏi mà team dự án e-invoice cần phân tích và tìm câu trả lời phù hợp để các bạn cùng tham khảo nhé!

  • Tình hình sử dụng hóa đơn hiện tại của công ty như thế nào? Hóa đơn giấy, hóa đơn điện tử theo Thông tư cũ số 32, hay cả hai? Số lượng mẫu hóa đơn và số lượng hóa đơn xuất ra hàng tháng là bao nhiêu. Số lượng hóa đơn đã đăng ký sử dụng còn tồn là bao nhiêu, có đủ để doanh nghiệp sử dụng đến lúc dự án hóa đơn e-invoice theo TT 78 hoàn tất không?
  • Công ty đủ điều kiện để sử dụng e-invoice có mã hay không có mã của cơ quan thuế?
  • Công ty sẽ kết nối dữ liệu e-invoice trực tiếp đến cơ quan thuế hay thông qua nhà cung cấp hệ thống e-invoice? Nhà cung cấp e-invoice sử dụng có là đơn vị được cấp phép và đủ điều kiện theo yêu cầu cơ quan thuế không?
  • Công ty có trụ sở chính và chi nhánh ở địa điểm khác nhau sẽ đăng ký e-invoice như thế nào?
  • Thiết kế hóa đơn có cần điều chỉnh gì không? Thống nhất đặt số ký hiệu hóa đơn để theo dõi như thế nào cho thuận tiện?
  • Hệ thống kế toán của doanh nghiệp đang được thiết kế để ghi nhận cho các trường hợp hủy hóa đơn, điều chỉnh hóa đơn do sai thông tin như thế nào? Có tương thích với hệ thống xuất e-invoice của nhà cung cấp không? Nếu không, cần bao nhiêu thời gian để thiết kế điều chỉnh hệ thống kế toán nội bộ?
  • Việc đối chiếu dữ liệu giữa hệ thống kế toán và hệ thống e-invoice thực hiện như thế nào?
  • Thời gian báo trước cho Operation Team là bao lâu để chuyển đổi giữa hệ thống hóa đơn cũ và hóa đơn mới để không cản trở việc vận hành kinh doanh bình thường?
  • Nhà cung cấp sẽ truyền dữ liệu hóa đơn cho cơ quan thuế như thế nào đặc biệt trong trường hợp hóa đơn có sai sót, dẫn đến xuất hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế?
  • Ngoài hóa đơn, công ty có phải gửi bảng tổng hợp hóa đơn cùng với tờ khai thuế GTGT cho cơ quan thuế nữa hay không? Cần lưu ý điểm này do trước kia theo thông tư cũ 32 đã bỏ phần bảng tổng hợp này, nhưng thông tư mới 78 yêu cầu lại cho một số trường hợp.
  • Backup sao lưu thông tin hóa đơn điện tử trên hệ thống nội bộ và nhà cung cấp như thế nào để giảm thiểu rủi ro mất dữ liệu?
  • Thời gian go live dự tính là khi nào? Ngân sách dự trù cho dự án e-invoice và kế hoạch chi phí sử dụng là như thế nào?
  • Hướng dẫn từ cán bộ thuế quản lý doanh nghiệp có phù hợp với quy định trong thông tư không? Nếu không, doanh nghiệp sẽ phản hồi ý kiến như thế nào?

3. Go live và maintenance hệ thống e-invoice

Sau khi hoàn tất việc thiết kế, thì sẽ chính thức đăng ký sử dụng e-invoice cho cơ quan thuế. Các bạn lưu ý, một khi đã đăng ký sử dụng e-invoice theo thông tư 78 thì các hóa đơn cũ còn tồn động sẽ phải hủy. Do đó, hãy kiểm tra kỹ trước khi chính thức go live nhé. Sau đó, hãy theo dõi chặt chẽ để xử lý kịp thời nếu có sự cố phát sinh. 

Hy vọng các chia sẻ trên sẽ hỗ trợ các bạn phần nào trong việc thực hiện dự án e-invoice. Nếu các bạn có thêm những câu hỏi, vấn đề cần quan tâm cho dự án này thì đừng ngại comment nhé! Cảm ơn các bạn đã dành thời gian theo dõi! Have a nice weekend all!

Chiến lược Đọc Chủ Động để Hiểu Sâu Nhớ Lâu

Xuyên suốt nhiều năm học tập và làm việc, cá nhân mình nhận thấy kỹ năng đọc đóng vai trò rất quan trọng và là tiền đề cho nhiều kỹ năng khác. Không phải tự nhiên mà chúng ta có câu nói quen thuộc “đọc thông viết thạo” phải không nào. Hãy cùng nhớ lại 1 chút để xem hành trình đọc đã gắn bó với chúng ta theo thời gian như thế nào nhé!

Nhớ lại lúc tiểu học, thầy cô dạy chúng ta đọc bảng chữ cái, đọc ca dao tục ngữ, đọc đoạn văn nhỏ, rồi sau đó mới dần làm quen với triển khai ý tưởng lập luận riêng của bản thân thông qua tập làm văn. Nội dung đọc sẽ ngày càng có nhiều hàm lượng kiến thức và chiều sâu về tư duy theo từng cấp lớp và độ tuổi.

Đối với những bạn học đại học, việc làm bài tập nhóm, thuyết trình, tiểu luận là những “đặc sản” mà bất kỳ sinh viên nào cũng được nếm trải trước khi chính thức “gặt hái” được tấm bằng tốt nghiệp. Và nguyên liệu để tạo thành những “đặc sản” này không gì khác hơn đọc nhiều tài liệu giáo trình, tài liệu tham khảo mà thầy cô giáo đưa cho.

Đến khi chúng ta trưởng thành đi làm, công việc có yêu cầu chúng ta phải đọc nhiều như thời đi học không? Đối với một người làm việc trong lĩnh vực tư vấn luật thuế như mình, câu trả lời là Có. Không những phải đọc mà là còn phải đọc rất nhiều. Tuy nhiên ở giai đoạn này hầu như sẽ không còn thầy cô bên cạnh để chỉ dạy chúng ta cần đọc cái gì, đọc như thế nào để hiệu quả. Vì vậy, sau nhiều năm tự tìm tòi, quan sát và đúc kết từ kinh nghiệm bản thân, The Sharing Town xin chia sẻ chiến lược Đọc Chủ Động để Hiểu Sâu và Nhớ Lâu hơn. Hãy cùng theo dõi chi tiết bên dưới nhé!

1. Reading Skill không chỉ nằm gói gọn trong kỳ thi IELTS

Trước tiên mình muốn làm rõ 1 chút về việc Đọc tiếng Anh và Đọc tiếng Việt. Nhiều bạn sinh viên khi được hỏi về kỹ năng đọc sẽ nghĩ ngay đến Reading Skill trong kỳ thi tiếng anh IELTS. Thế còn việc đọc Tiếng Việt có cần rèn luyện kỹ năng đọc hay không? Cá nhân mình tin rằng là Có, đặc biệt là cho những bạn muốn tiếp tục học lên cao học hoặc theo đuổi những ngành nghề tư vấn về luật. Có nhiều lúc mình đọc văn bản luật hoặc giáo trình học thuật bằng ngôn ngữ mẹ đẻ - Tiếng Việt, mình cũng gặp khó khăn trong việc nắm bắt nội dung của bài đọc và nhanh chóng quên mất nó sau vài ngày. Chính vì vậy, mình muốn xây dựng 1 chiến lược đọc cho cả việc đọc Tiếng Anh và Tiếng Việt để áp dụng trong học tập và công việc tìm hiểu luật hàng ngày. Và trong bài viết ngày hôm nay, The Sharing Town sẽ chia sẻ với các bạn về chiến lược này.

2. Chiến lược Đọc Chủ Động

Theo mình 1 quá trình Đọc Chủ Động sẽ đi qua 4 giai đoạn chính như sau:

Target – Read Details – Summary – Reflection

B1: Xác định mục tiêu

Đầu tiên, mình cần xác định Target của mình là gì để giới hạn phạm vi, tài liệu mình sẽ đọc. Điều này xác định khá dễ dàng khi bạn đi học vì thầy cô giáo sẽ giúp bạn làm điều này. Khi ra đề tài tiểu luận, thầy cô sẽ cho danh sách các tài liệu bao gồm sách giáo trình và tài liệu tham khảo để bạn có thể đọc. Tuy nhiên khi đi làm, không có ai chỉ cho bạn điều này cả. Chính bạn phải xác định đề bài mình cần tìm hiểu là gì, và chọn lọc những tài liệu bạn cần đọc.

Đôi khi có thể là mục tiêu ngắn hạn như tôi cần biết “chính sách giảm thuế hỗ trợ cho doanh nghiệp mùa Covid có áp dụng cho doanh nghiệp của tôi không?” hoặc dự án dài hơi “đánh giá phong trào phát triển nữ quyền tại khu vực Đông Nam Á”. Mỗi mục tiêu có deadline dài ngắn, độ quy mô, tính phức tạp chủ đề cần tìm hiểu khác nhau. Do đó, hãy lên kế hoạch để phân bổ thời gian đọc, viết, chỉnh sửa, và báo cáo kết quả cho Sếp hoặc Giảng Viên phù hợp.

Đối với những mục tiêu ngắn, mình thường sẽ đọc tập trung trong vòng 1-2 tiếng để tìm thông tin giải đáp cho câu hỏi. Đối với mục tiêu dài thời gian, mình sẽ phân bổ mỗi ngày đọc tầm 20-40 phút. Và trước khi đọc mình sẽ break đề tài thành nhiều câu hỏi nhỏ để tập trung đọc và sàn lọc những thông tin có liên quan đến câu hỏi cần giải đáp.

Ví dụ: Đối với : Chính sách Hỗ Trợ Giảm Thuế cho Doanh Nghiệp Mùa Covid

  • Chính sách ban hành văn bản pháp luật nào? Thời gian hiệu lực?
  • Áp dụng cho loại thuế nào (i.e. Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế Thu Nhập Cá Nhân, hay Thuế Giá Trị Gia Tăng). Giảm thuế suất hay giảm số tiền tuyệt đối
  • Đối tượng được giảm là ai? Điều kiện là gì?
  • Doanh nghiệp của tôi thuộc trường hợp giảm thuế nào? Cần làm thủ tục gì?
  • Có thể đối chiếu hoặc bổ sung với nguồn thông tin tin cậy nào khác?

Ví dụ: Đối với : Đánh giá phong trào phát triển nữ quyền tại khu vực Đông Nam Á

  • Định nghĩa phong trào nữ quyền?
  • Gồm hình thức nào? Ai là những nhân vật tiêu biểu?
  • Các giai đoạn phát triển phong trào nữ quyền?
  • Phong trào nữ quyền ở Việt Nam giống và khác các quốc gia Đông Nam Á khác như thế nào,v…v…

Sau này, chính những câu hỏi này sẽ giúp các bạn structure bài báo cáo một cách mạch lạc và có trọng tâm.

B2: Đọc thông tin chi tiết

Khi đọc thông tin chi tiết, cố gắng đọc nhanh liên tục đừng bị gián đoạn để tra nghĩa của từ mới hoặc từ nguyên ngành. Khi đọc hãy nhớ về những câu hỏi mình đặt ra ban đầu để tìm kiếm thông tin có liên quan hoặc kiểm tra xem thông tin chi tiết có khác với dự đoán ban đầu của mình không. Để giúp việc đọc nhanh, các bạn có thể tạo một số quy tắc để ghi chú nhanh. Đừng tạo quá nhiều quy tắc, dẫn đến sử dụng trộn lẫn, khó phân biệt các ý cần quan tâm. Bên dưới là bộ quy tắc của mình:

??? Đoạn này mình không hiểu
!!! Thông tin gây ngạc nhiên
*** Thông tin quan trọng
Đóng khung từ: Từ quan trọng/ Key word/ Ý chính
Khoanh tròn từ: Từ vựng chưa hiểu
Gạch chân: Thông tin chi tiết giải thích cho ý chính

Sau khi đọc 1 lượt nhanh và đánh dấu theo quy tắc trên, có thể đọc lại lần nữa kỹ hơn và tra cứu những từ vựng, hoặc thông tin chưa hiểu.

B3: Tóm Tắt

Mình đã thấy rất nhiều lần khi tóm tắt hầu hết mọi người sẽ copy và paste những diễn giải của bài đọc. Đó là lời văn của tác giả, không phải của bạn. Văn phong của mỗi người sẽ khác nhau. Nếu bạn dùng văn phong của người khác để diễn đạt sẽ rất dễ bị nói ngượng và lắp bắp. Hãy cố gắng dùng ngôn ngữ văn phong của bản thân để tóm tắt sẽ giúp bạn nhớ vấn đề lâu hơn. Ngoài ra, khi mình học thạc sĩ tại Đức, các giáo sư đều bắt sinh viên phải tóm tắt chỉ trong 1 câu duy nhất. Ban đầu mình gặp khó khăn và cảm thấy không thể nào tóm tắt nội dung nhiều như vậy chỉ trong 1 câu được. Nhưng sau một thời gian trải nghiệm, mình thấy cách này rất hiệu quả đặc biệt cho quá trình làm slide thuyết trình hoặc báo cáo cho Sếp sau này. Những câu tóm tắt này sẽ chính là Heading của Slide hoặc Email. Hãy tưởng tượng một ngày nào đó mình lên vị trí Sếp cấp cao rất bận rộn, nếu như nhân viên có thể diễn đạt thẳng trọng tâm vấn đề ngắn gọn, súc tích, mình sẽ cảm thấy appreciate biết bao nhiêu. Vậy nên, hãy làm điều này để luyện khả năng diễn đạt có trọng tâm, rõ ràng, nhằm tiết kiệm thời gian cho Sếp và giải quyết vấn đề hiệu quả nhé.

B4: Reflection

Cá nhân mình đánh giá đây là bước quan trọng nhất để bạn tạo ra sự khác biệt – Hiểu Sâu và Nhớ Lâu vấn đề hơn. Mình có tham gia một khóa học online của University of Pennsylvania, có ba cách Reflection rất hay mà mình muốn chia sẻ với các bạn.

  • Text to Self: Đó là tự hỏi bản thân những nội dung bạn vừa đọc có mối liên kết với cuộc sống bản thân bạn như thế nào?
  • Text to Text: Kiểm tra nội dung này có khiến bạn liên tưởng đến tài liệu khác mà bạn đã từng đọc hoặc nghe trước đây không. Đây là cách tuyệt vời giúp bạn xâu chuỗi các thông tin từ các nguồn lại với nhau. Tuyệt hơn nữa là sẽ hỗ trợ bạn rất nhiều khi phải viết tiểu luận, luận án thạc sĩ, tiến sĩ.
  • Text to World: Nội dung bài đọc có liên kết như thế nào đến cộng đồng địa phương nơi bạn sinh sống, đất nước của bạn hoặc khu vực trên thế giới bạn đang quan tâm.

Mình rất thích cách tiếp cận vấn đề bằng Reflection như thế này. Nó giúp mình giải đáp khúc mắc bấy lâu nay trong việc phát triển suy nghĩ bản thân về bài đọc, là một bước luyện critical thinking. Nếu như trước đây mình chỉ đọc một cách bị động chỉ để tiếp nhận thông tin, thì Reflection giúp mình chủ động nhìn nhận góc nhìn của tác giả bài đọc, phản ánh liên kết với góc nhìn cá nhân mình, giúp mình quen dần với việc đưa ra quan điểm bản thân, hiểu sâu và nhớ lâu vấn đề hơn.

3. Sharing quan điểm của bạn

Ban đầu mình định đặt mục Sharing ở bước thứ 5. Tuy nhiên vì tính chất đặc biệt của Sharing mà mình muốn dành hẳn một mục riêng cho nó. Mình lập The Sharing Town với mong mốn là trước hết là giúp bản thân hoàn thiện làm chủ kiến thức, cuộc sống tốt hơn, và đồng thời kết nối với những người like-minded. Thông qua quá trình soạn bài viết, làm video, mình có thể hệ thống xâu chuỗi lại những kiến thức và trải nghiệm của mình một cách rõ ràng và rèn luyện tư duy có chiều sâu hơn. Mình rất vui vì The Sharing Town ít nhiều được sự quan tâm của các bạn đọc giả. Mình nhận được lời mời kết nối trên Linkedin, Facebook và có cơ hội trò chuyện với những người bạn mới tài giỏi và thú vị. Điều này là động lực rất lớn đối với mình. Mình cười nhiều hơn, hạnh phúc hơn vì mình cảm nhận mình đang trở thành 1 công dân tích cực và hữu ích cho cộng đồng. Mỗi một người trong chúng ta có những cách sharing khác nhau. Có thể là viết blog, hay làm speaker, hay tham gia workshop, hoặc đơn giản comment, chia sẻ những nhận xét của bạn cũng đóng góp giá trị cho sự phát triển của nhau. Hãy cùng chung tay chia sẻ và hỗ trợ nhau phát triển và hoàn thiện hơn nhé!

Hóa đơn có phải là chứng từ thuế không?

Dạo gần đây có nhiều bạn thắc mắc Hóa Đơn có phải chứng từ thuế không?

Để trả lời cho câu hỏi này, trước hết chúng ta cần xác định rõ Kế Toán và Thuế là hai khía cạnh khác nhau trong phòng Tài Chính. Tuy nhiên điều này không có nghĩa là Thuế và Kế Toán hoạt động độc lập và tách biệt mà sẽ có những liên kết chặt chẽ. Số liệu, cách hạch toán Kế Toán sẽ là nền tảng cơ sở để xác định số tiền Thuế phải nộp của doanh nghiệp. Kế Toán và Thuế tuân thủ theo 2 hành lang pháp lý khác nhau.

Kế Toán sẽ tuân theo chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán của mỗi quốc gia nơi doanh nghiệp đang hoạt động. Ví dụ, doanh nghiệp Việt Nam sẽ tuân theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, gọi là VAS- Vietnamese Accounting Standard, doanh nghiệp Châu Âu sẽ theo IFRS -  International Financial Reporting Standards và doanh nghiệp Mỹ thì theo US GAAP - US Generally Accepted Accounting Principles. Mình giải thích chỗ này một chút để các bạn hiểu hơn về chuẩn mực kế toán đang được áp dụng trong thực tiễn. Hiện nay Những doanh nghiệp FDI - có vốn chủ sở hữu nước ngoài khi thành lập tại Việt Nam ngoài đảm bảo hệ thống kế toán của doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định nội địa của VAS để chuẩn bị báo cáo tài chính, còn phải đảm bảo theo IFRS hoặc US GAAP để đảm bảo công ty mẹ tại nước ngoài có thể hợp nhất báo cáo tài chính của công ty con tại Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam đang trong lộ trình chuyển đổi từ VAS sang IFRS để bắt kịp xu hướng toàn cầu hóa, đảm bảo tính thống nhất, minh bạch thông tin và có thể so sánh báo cáo tài chính trên toàn thế giới, dự định đến năm 2025 việc áp dụng IFRS sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc. Đây là một bước tiến rất đáng hoan nghênh để thực hiện tầm nhìn tạo ra ngôn ngữ kế toán chung trong khuôn khổ quốc tế, thay vì nội địa đơn thuần. 

Thuế sẽ tuân theo các quy định chính sách pháp luật về thuế. Doanh nghiệp được thành lập tại quốc gia nào sẽ phải thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế của quy định nội luật của quốc gia đó. Đối với các công ty đa quốc gia, có thể xin áp dụng quy định, điều ước quốc tế để tránh bị đánh thuế trùng 2 lần cho những trường hợp cụ thể được quy định trong luật quốc tế mà Việt Nam là nước ký kết thành viên.  

Vậy Hóa đơn thì được quy định như thế nào?

Theo Luật Kế Toán 88/2015/QH13
“Hóa đơn là chứng từ kế toán do tổ chức, cá nhân bán hàng, cung cấp dịch vụ lập, ghi nhận thông tin bán hàng, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật.

Còn cụ thể về việc in, phát hành, sử dụng hóa đơn được hướng dẫn chi tiết trong các Nghị Định, Thông Tư riêng về Hóa Đơn, ví dụ Nghị định 51/2010/NĐ-CP – Quy định về hóa đơn bán hàng và dịch vụ và các Thông tư hướng dẫn chi tiết 39/2014/TT-BTC có hiệu lực đến 30/6/2022.

Như vậy hóa đơn là chứng từ kế toán, không phải chứng từ thuế.

Từ góc nhìn thực tiễn, hóa đơn gắn liền với việc hạch toán doanh thu (khi doanh nghiệp bán hàng, xuất hóa đơn đầu ra cho khách hàng), chi phí (khi mua hàng, nhận hóa đơn từ nhà cung cấp), quy trình thanh toán của kế toán. Doanh nghiệp có cơ cấu tổ chức chặt chẽ thường để việc quản lý kiểm soát hóa đơn ngay tại những early step – bước đầu tiên trong việc xác minh thông tin giao dịch để đảm bảo hạch toán kế toán chính xác với giao dịch thực tế phát sinh, chứng từ kế toán có liên quan (bao gồm cả hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất kho, phiếu yêu cầu thanh toán, v..v.) và tài liệu kèm theo chứng từ kế toán (ví dụ, hợp đồng, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, hồ sơ dự án đầu tư, đấu thầu, v…v…). Tiếp theo, dựa trên hạch toán kế toán và các tài liệu kế toán này, sẽ xác định số thuế tương ứng phải kê khai và nộp cho cơ quan thuế. Vậy nên, hóa đơn là điểm giao mà cả Kế Toán và Thuế đều cần nắm chắc quy định pháp luật. Việc hiểu rõ về cách thức hạch toán kế toán, tài liệu kế toán bao gồm hóa đơn sẽ hỗ trợ cho công việc của các bạn làm thuế rất nhiều. Còn các bạn kế toán viên thì hãy trang bị cho mình kiến thức vững chắc về hóa đơn bởi đây chính là chứng từ kế toán hết sức quan trọng nhé!

Phiếu lương và những điều bạn cần biết

Đối với các bạn làm công ăn lương như mình, chắc hẳn bạn nào cũng sẽ rất vui khi nhận tin nhắn ngân hàng báo lương đã về hàng tháng. Nhưng mà có bao giờ bạn thử kiểm tra thông tin trên phiếu lương của mình chưa? Thuế thu nhập cá nhân (“TNCN”) và các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc hàng tháng mình phải nộp là bao nhiêu? Nếu trong tháng có phát sinh thêm khoản thưởng hoặc một khoản trừ lương, thì số tiền báo có ngân hàng sẽ khác với các tháng trước, làm sao để kiểm tra lại số tiền lương của mình được thanh toán chính xác chưa? Nếu bạn vẫn còn lúng túng trong cách xác định, thì bài viết này The Sharing Town dành tặng cho bạn nhé! 🙂

Phiếu lương hay còn gọi là payslip, là một tài liệu để chủ doanh nghiệp giải thích mọi khoản thu nhập và khấu trừ lương, từ đó xác định số tiền thực trả sẽ chuyển khoản vào tài khoản ngân hàng của nhân viên là bao nhiêu. Như vậy, bạn nên đọc hiểu phiếu lương của mình để đảm bảo quyền lợi của bản thân nhé. The Sharing Town có tạo một file payslip mẫu với thiết kế công thức sẵn để tính thuế TNCN, Bảo hiểm Xã Hội, và Số Tiền Lương Thực Nhận bằng file excel. File có cả bản tiếng Anh và tiếng Việt. Bạn có thể download về sử dụng, chỉ cần thay đổi thông số tiền lương của bản thân (highlight màu vàng), công thức sẽ tự chạy và cho kết quả. Bạn lưu ý Phiếu Lương Mẫu này áp dụng ví dụ cho các bạn làm việc tại khu vực Tp. Hồ Chí Minh. Nếu các bạn làm khu vực khác chỉ cần điều chỉnh một chút về mức lương tối thiểu vùng trong ô Bảo Hiểm Thất Nghiệp là ok. Hoặc khi có thay đổi mức lương cơ sở chung, mức trích bảo hiểm hàng tháng theo thông báo của chính phủ, bạn có thể update thông tin tương ứng. Mình sẽ giải thích chi tiết trong chú thích bên dưới.
  • Lương trên hợp đồng: đa phần chúng ta đều nhận lương Gross (có nghĩa là số tiền lương trên hợp đồng đã bao gồm nghĩa vụ thuế TNCN và các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc, công ty sẽ khấu trừ các khoản này trước khi thanh toán lương cho chúng ta nhé). Hãy nhập số tiền trên hợp đồng lao động của các bạn vào đây.
  • Trợ cấp bằng tiền: một số công ty sẽ cung cấp trợ cấp cho nhân viên (ví dụ trợ cấp điện thoại, trợ cấp đi lại, trợ cấp chức vụ, v..v…) Trong Phiếu Lương Mẫu, mình chọn ví dụ trợ cấp điện thoại là khoản thu nhập được miễn thuế TNCN để các bạn thấy sự khác biệt với các khoản chịu thuế khác. Lưu ý, các bạn có thể tham khảo Thông tư 111/2013/TT_BTC để xem chi tiết quy định thu nhập nào được miễn thuế TNCN nhé
  • Thưởng Doanh Số: Khoản thưởng này thường nhận theo quý, hay cuối năm dựa trên đánh giá KPI/ kết quả kinh doanh tùy theo mỗi doanh nghiệp. Đây là khoản thu nhập chịu thuế TNCN.
  • Bảo Hiểm Xã Hội: hãy so mức lương hợp đồng đăng ký đóng bảo hiểm của bạn với 20 lần mức lương cơ sở chung (=20 * 1,490,000 = 29,800,000 VND). Lấy số nhỏ hơn * 8% sẽ được số tiền đóng góp BHXH hàng tháng.
  • Bảo Hiểm Y Tế: hãy so mức lương hợp đồng đăng ký đóng bảo hiểm của bạn với 20 lần mức lương cơ sở chung (=20 * 1,490,000 = 29,800,000 VND). Lấy số nhỏ hơn * 1.5% sẽ được số tiền đóng góp BHYT hàng tháng.
  • Bảo Hiểm Thất Nghiệp: hãy so mức lương hợp đồng đăng ký đóng bảo hiểm của bạn với 20 lần mức lương tối thiểu vùng (=20 * 4,420,000 = 88,400,000 VND). Lấy số nhỏ hơn * 1% sẽ được số tiền đóng góp BHTN hàng tháng. Lưu ý trong ví dụ, mức lương tối thiểu vùng 4,420,000 VND là cho Vùng I – Khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Để xác định địa phương bạn đang làm việc thuộc vùng nào, hãy đọc phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 90/2019/NĐ-CP. Bên dưới là bảng mức lương tối thiểu cho từng vùng năm 2021.
  • Giảm trừ cho bản thân: là 11,000,000 VND áp dụng từ năm 2020. Số tiền này được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế TNCN. Có thể hiểu đây là số tiền chính phủ ước tính mỗi người tối thiểu cần chi tiêu cho sinh hoạt hằng ngày nên sẽ không tính thuế TNCN khoản này. Số tiền này có thể tăng lên nếu Chính Phủ có số liệu thống kê cho thấy mức sinh hoạt phí hàng tháng công dân tăng lên.
  • Giảm trừ cho người phụ thuộc: tương tự nếu bạn có con, ba mẹ ngoài tuổi lao động, không có thu nhập và bạn có trách nhiệm nuôi dưỡng những người phụ thuộc này, chính phủ cho phép mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 4,400,000 VND từ 1/7/2020 và áp dụng cho năm tính thuế 2020. Trước đó mức giảm trừ là 3,600,000/ người phụ thuộc.
  • Thuế Thu Nhập Cá Nhân: thuế TNCN cho tiền lương tiền công sẽ theo biểu thuế suất lũy tiến từ 5% đến 35%. Ví dụ 5 triệu đầu tiên sẽ chỉ chịu thuế suất 5%, nhưng từ ngưỡng 6 triệu đến 10 triệu sẽ chịu thuế suất 10%, và tiếp tục tăng lên. Bạn có thể xem công thức đã được set sẵn trong file excel để xác định số tiền thuế tương ứng cho mỗi mức thuế suất.
  • Số tiền thực nhận: hãy lấy tổng thu nhập trừ các khoản giảm trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Số tiền này chính là số được ngân hàng báo có hàng tháng. Nếu có sự chênh lệch bạn có thể nhờ nhân sự tính lương công ty giải thích cụ thể nhé.

Nếu còn thắc mắc gì, hãy comment hoặc gửi email cho The Sharing Town nhé! Chúc các bạn cuối tuần vui vẻ!

A Holistic Analysis Approach for some common business issues

Being a Tax Manager for many years, I have heard of somethings like:

  • The company must have business contracts in place because the Tax Authority requests them during tax audit.
  • We should check with the Tax Authority if they allow us to apply electronic signatures or contract or not.
  • Accounting shall follow the Tax Treatment.

In my opinion, the aforementioned statements are inaccurate and have not yet considered the issue in a holistic manner. Any business activity has faced a certain level of risks. Our work is to identify these risks based on analyzing the company’s specific business activities from different perspectives, but need to take into account the holistic view as well.

In order to facilitate discussion among departments, the problems should be scrutinized though the following structure:

Target to achieveCurrent issueRelevant Perspective
(Legal, Accounting, Finance, Tax, etc..)
Next Action to do
Target to achieve: As a meeting involves many participants from different background, it should be clear up front about purpose of meeting and what is the target to achieve. In a good discussion, conflict will sometimes arise. However to avoid conflicts escalating, the meeting leader or facilitator intervene throughout the discussion when necessary to ensure the discussion doesn't go far away from the aligned target.
Current issue: This is where the current status or existing facts are informed to all participants without emotion. Thanks to it, everyone is on the same page of understanding before contributing any opinion.
Relevant Perspective: Depending on the degree of significance, the top 5 perspectives normally include operation, legal, accounting, finance and tax. This is a crucial step to identify accurately where the problem originally arise from.
Next Action to do: In order to resolve the problem, we cannot skip specific Action Roadmap. Otherwise, the issue still exist there forever. 

Let’s try to apply the holistic approach in analyzing two common business issues as examples:

Example 1:

Target to achieve: Business transaction is recorded precisely in internal system with proper accounting documents (e.g. invoice) as well as relevant original documents (e.g. contract, goods/service delivery minutes)

Current issue: Accounting journal doesn’t match with accounting document (i.e. expense is recorded for head office but invoice under branch name) . There is only correspondence email to confirm the provision of goods/services without signed contract.

Relevant Perspective:
(*)Legal:
Check if the email can be treated as legal agreement between seller and buyer according to Civil Code and Commercial Law. How to protect legal right of the firm in case any dispute?
(*)Accounting:
It is not compliance with regulated Accounting Standard. Which step in accounting procedure should be added to control this inaccuracy?
(*)Tax: Expense is non-deductible expense due to mismatched accounting document.

Next Action to do:
– Enhance local accounting guidance to ensure that the accounting journal match with accounting document and original document. Amend the incorrect information on invoice.
– Standardize the contract template to ensure the right and obligation for each party in business transaction is clearly mentioned

Example 2:

Target to achieve: Payment to overseas suppliers is processed in compliance with current regulations.

Current issue: Transfer money to overseas suppliers without withholding Foreign Contractor Tax (“FCT”). The Contract doesn’t mention any FCT term (i.e. who should bear FCT liability). The suppliers request to receive full amount as their invoice.

Relevant Perspective:
(*) Legal: Tax or legal liability should be clearly mentioned in the contract
(*)Accounting: Check if the current accounting procedure can ensure FCT liability is clarified before transfer money to overseas suppliers? How FCT liability is recorded in accounting book?
(*) Finance: The net margin will be adversely impacted due to increase of expense. Should negotiate with suppliers so that supplier bear FCT liability instead of us? Or negotiate the price to ensure the net margin meets target amount?
(*)Tax: Check if due date to declare and pay FCT is passed or yet? How much is FCT exposure? Any penalty and late charge shall be imposed?

Next Action to do:
– Add FCT term in overseas contract
– Provide accounting guidance in details regarding payment procedures to overseas supplier and accounting book for FCT liabilities for each scenarios (i.e. seller bears FCT liability or buyer bear FCT )
+The value of CIT (FCT) is recorded as additional expense in accounting book.
+ The value of VAT (FCT) is recorded in a separate GL, then can be offsets against output VAT
– Declare and pay FCT as soon as possible to mitigate tax exposure.

Kinh nghiệm làm việc với Sếp Tây

1. Respect Employees’ time off

Có bao giờ bạn nhận được email từ Sếp như thế này chưa ? “I do not expect a reply from you out of your office hours, my apologies if I implied this. Let’s reconnect on Monday.”

Rất nhiều người quan niệm rằng làm việc càng nhiều giờ thì càng thể hiện bạn là nhân viên chăm chỉ và sẽ được Sếp khen ngợi. Thậm chí mình đã từng biết có một vài "bí kiếp" truyền tai nhau như cài đặt giờ gửi outlook email vào buổi tối muộn hoặc cuối tuần để Sếp chú ý đến sự tận tụy cống hiến làm việc quên cả tuổi thanh xuân, với hy vọng Sếp sẽ ghi nhớ và cất nhắc thăng chức sau này. Theo quan điểm của mình bí kiếp này thật sự không hiệu quả lắm!!! Đối với những công ty đa quốc gia lớn từ Châu Âu hoặc Mỹ với một bề dày lịch sử của quá trình phát triển và tôn trọng quyền lợi nhân viên, họ luôn xây dựng một bộ chuẩn quy tắc ứng xử "Code of conduct" và hướng đến phát triển bền vững "Sustainable development". Trong đó, tôn trọng thời gian cá nhân của nhân viên ngoài giờ làm việc là một yếu tố quan trọng để duy trì sự bền vững. Họ hiểu rõ chúng ta là human nên đều cần thời gian nghỉ ngơi, phục hồi năng lượng sau giờ làm việc. Làm việc nhiều giờ liền sẽ làm giảm năng suất và nhiều sai sót. Ngoài ra cuộc sống cá nhân cũng quan trọng không kém sự nghiệp. Dù bạn độc thân hay có gia đình, thì bạn cũng có nhu cầu thời gian và không gian riêng sau giờ làm. Sếp cũng vậy. Nhân viên cũng vậy. Do đó, hãy dành buổi tối và cuối tuần cho bản thân nghỉ ngơi, vui chơi cùng gia đình hoặc phát triển kế hoạch cá nhân nhé, đừng gửi email cho Sếp Tây vào thời gian này. Nếu không, rất có thể bạn sẽ nhận được email tương tự như bên trên đó :))

2. Every minutes counts

Các Sếp Tây mà mình từng làm việc đều rất quan tâm đến việc sắp xếp công việc để tối ưu hóa hiệu suất làm việc. Để được tận hưởng cuộc sống cá nhân sau khi tan làm thì phải đảm bảo làm việc hết năng suất trong giờ làm việc. Mình nghĩ đều này rất công bằng. Có thể nói từng giây từng phút sẽ được tính toán. Trước kia mình đều nghĩ mỗi lần họp team thì sẽ ít nhất 1 tiếng và 5 phút hay 10 phút thì vô dụng, không thể giải quyết được vấn đề gì cả. Tuy nhiên sau kinh nghiệm du học tại Đức và nhiều năm làm việc với Sếp Tây, mình mới ngộ ra 5 phút cũng khá dài đấy. Ở công ty mình các cuộc họp đa phần là 30 phút cho từng topic, các cuộc họp đều cần phải có 1 người lead chính tùy topic mà bạn trao đổi, agenda phải nói rõ đầu cuộc họp để tránh thảo luận lang man, sau mỗi cuộc họp đều tổng kết next action kế tiếp ai làm những gì, và follow up cho đến khi hoàn tất công việc. Thay vì họp 1-2 tiếng để giải quyết, thì sẽ phân ra 4 cuộc họp nhỏ cách nhau để mọi người có thời gian nghiên cứu vấn đề, hạn chế suy nghĩ chủ quan và bỏ sót vấn đề. Khi thảo luận sẽ đào sâu phân tích các thông tin số liệu thực tế, không phải dựa trên suy đoán, hay giả định, nếu cần sẽ viết ra tất cả các scenarios có thể xảy ra, đặt câu hỏi xoáy sâu vào trọng tâm

What is pending issue?

How is its impacts?

How to quantify the impact?

What is next action required?

Mình nghĩ đây cũng là một rất hiệu quả để đọc sách, học ngoại ngữ, piano, nhảy múa hay bất kỳ môn học nào các bạn yêu thích. Mỗi ngày 30 phút học, nhưng đều đặn lặp đi lặp lại sẽ có hiệu quả tốt hơn học nhiều giờ liền một lúc. Đồng thời bạn có thể giải quyết được nhiều projects đồng thời sau một thời gian xác định. Theo kinh nghiệm đi làm hơn chục năm của mình, không bao giờ bạn có tình huống hoàn hảo làm hết 1 project này rồi mới tới project khác, đôi khi chạy 4 project 1 lúc là chuyện hết sức bình thường. Dĩ nhiên tùy theo tính quan trọng, khẩn cấp và quy mô của từng dự án mà bạn sắp xếp thời gian cho phù hợp. Vì vậy, hãy chú ý đến kỹ năng quản lý thời gian, ghi chú lại công việc (mình có bài viết chia sẻ về Digital Note Taking các bạn có thể tham khảo thêm) và make action plan cụ thể nhé. Nói chuyện với Sếp Tây, đừng giả sử, đừng nói principle chung chung, bạn cần có số liệu, bạn cần có kế hoạch cụ thể, bạn cần có timeline để đảm bảo dự án hoàn thành đúng hạn. 

3. Be confident

Người Việt Nam nói riêng và Châu Á nói chung đều được dạy khiêm nhường, lễ độ với những người lớn hơn hoặc cấp bậc cao hơn. Đều này phương Tây cũng được dạy các bạn ạ. Nhưng cách diễn dịch của chúng ta dễ bị biến đổi thành hướng trong thực tiễn "rụt rè, chờ đợi xem Sếp nói gì thì mình nói theo, lỡ nói khác ý Sếp thì Sếp la". Theo quan sát của mình khi du học, các bạn sinh viên quốc tế rất chủ động đưa ra chính kiến của bản thân. Mình nhấn mạnh chữ "chính kiến" bởi ý kiến đó có thể đúng hoặc sai, nhưng đó là chính kiến của riêng họ, không phải hùa theo một ai khác. Đó là cách họ xây dựng và khẳng định giá trị của bản thân trước tập thể. Có thể điều này xuất phát từ hệ thống giáo dục từ nhỏ mà các bạn ấy được tiếp nhận. Mình cảm thấy các bạn ấy rất "sợ" nếu bị xem là tàng hình và không đóng góp được gì trong một buổi họp team. Một người bạn Đức từng động viên mình khi thấy mình rụt rè "If you want something, fight for it". Trong mindset của họ, không có khái niệm chờ đợi ai đó giúp mình đạt được điều mình muốn. Nếu bạn muốn Sếp hiểu ý mình nói, chuẩn bị sắp xếp ý tưởng rành mạch, đặt mình trong vai trò của Sếp để phân tích tình huống từ nhiều khía cạnh khác nhau, đừng bắt Sếp đoán ý mình, cũng đừng hy vọng có đồng nghiệp khác hỗ trợ mình giải thích lại cho Sếp. Do it by yourself and do it confidently!

Disclaimer: Do bệnh nghề nghiệp, mình xin trình bày thêm bài viết này không có bất kỳ ý định phân biệt chủng tộc, càng không dùng cho mục đích so sánh hạ thấp người phương Đông hoặc ngược lại. Bất kỳ một văn hóa, môi trường sống và làm việc nào cũng có ưu khuyết điểm riêng. Tính cách con người thì càng đa dạng hơn, sẽ có những trường hợp khác biệt với số đông. Bài viết này dựa trên quan sát trải nghiệm thực tế cá nhân của mình. Mình hy vọng các bạn sẽ có thêm một góc nhìn chia sẻ từ The Sharing Town bên cạnh các nguồn thông tin hữu ích khác trên internet. Enjoy reading and Stay safe!

What can a Manager learn from subordinate staffs?

Tiếp theo bài viết "Khác biệt khi làm Tax Manager tại in-house và professional company" nhận được nhiều sự quan tâm của các bạn , mình chia sẻ thêm 1 chủ đề khác mà ai đi làm đều gặp qua. Nếu bạn làm Manager, bạn sẽ "lead" các bạn nhân viên dưới cấp, ví dụ Associate/ Senior/ Executive/ Specialist/ Assistant Manager. Trong phạm vi bài viết này, mình gọi chung các nhân viên cấp dưới là Associate. Nhiệm vụ của Manager sẽ khác nhau tùy theo chiến lược quản lý của mỗi công ty, tuy nhiên thường sẽ gồm 2 khía cạnh chính là technical review - kiểm tra tính chuyên môn và management task - quản lý nhân viên của mình. Vậy nên, theo quan niệm phổ biến hiện tại Manager sẽ là người dẫn dắt và là mentor cho các bạn nhân viên cấp dưới.

Cá nhân mình, quan niệm ấy đúng nhưng chưa đủ, bởi Manager cũng học hỏi được rất nhiều từ các nhân viên dưới cấp. Dù vị trí của bạn là gì, chúng ta không ai hoàn hảo cả, phát triển và hoàn thiện bản thân luôn là một quá trình liên tục. Đứng ở vị trí Associate, chắc chắc sẽ có những yêu cầu mong muốn nhất định với cấp trên của mình, và ngược lại. Những mong muốn này không phải lúc nào cũng được đáp ứng, dẫn đến thất vọng, chán nản, hay ấm ức là chuyện không thể tránh khỏi. Trước khi làm Manager, mình cũng từng làm nhân viên cấp dưới, vì vậy mình muốn chia sẻ 1 góc nhìn khác “Những điều mà Manager có thể học hỏi từ các nhân viên cấp dưới của mình”. Từ đó, dù bạn là Manager hay Associate, thì bạn cũng đang đóng góp vào sự phát triển để trở thành một phiên bản tốt hơn của đối phương. Hãy cùng nhau trưởng thành và hoàn thiện bản thân hơn nhé!

1. Giỏi công nghệ

Ở thời của mình khi mới tốt nghiệp, ai biết sử dụng bộ Microsoft Office được xem là khá pro rồi và có thể ghi điểm với cấp trên nhờ vào việc chuẩn bị thành thục những báo cáo bằng word, powerpoint hay working paper bằng excel. Bây giờ công nghệ tiến nhanh vượt bậc, thời đại mà làm việc online trở thành xu hướng toàn cầu, làm chủ những công cụ IT để tăng nâng suất công việc, giảm thiểu những sai sót thủ công đóng vai trò rất quan trọng. Các bạn trẻ đặc biệt nhạy bén trong việc ứng dụng IT vào công việc, ví dụ, thiết lập meeting online, viết macro chạy công thức tính toán tự động, áp dụng Power BI để làm báo cáo, sử dụng Power Query/ SQL để phân tích dữ liệu, hay những kỹ năng giải trí khác như chụp hình, quay video rất đẹp và trendy - cái này mình đặc biệt thích 😉 Mình nghĩ rằng Manager có thể tranh thủ học bí kíp từ các bạn Associate trong lĩnh vực công nghệ này để quản lý công việc hiệu quả và cuộc sống nhiều sắc màu hơn.

Những công cụ IT mà bây giờ chỉ là “nice to have”, nhưng mấy năm sau sẽ trở thành “must to have”. Ví dụ điển hình là Microsoft Office, bây giờ ai mà không biết sử dụng thì chắc chắn sẽ rất stress và bất lực khi đồng nghiệp chỉ cần 2 tiếng vèo vèo đã xong việc, nhưng mình thì tốn cả buổi chiều nhưng báo cáo vẫn sai tới sai lui.

2. Tự tin nói lên quan điểm của mình

Phương pháp giáo dục tại trường và định hướng xã hội mà các bạn thế hệ 9X và Gen Z tiếp cận có phần khác biệt với thế hệ đi trước. Chương trình đại học hướng đến thuyết trình ý tưởng, trao đổi phản biện, từ đó rèn luyện cho các bạn thói quen cởi mở hơn trong giao tiếp và tự tin trình bày quan điểm của bản thân. Đây là một điểm mình nhận thấy từ các nhân viên cấp dưới của mình và lấy đó làm động lực để speak up khi cần thiết cũng như luyện tập thói quen để lắng nghe các bạn tốt hơn. Khi làm Manager, dĩ nhiên có nhiều việc mình đã rất quen thuộc, đôi khi các bạn nhân viên cấp dưới chưa nói hết, mình có thể đoán được các bạn chuẩn bị đề cập đến vấn đề gì và nghĩ xong solution rồi. Nhưng mình phát hiện, khi nhẫn nại nghe hết ý tưởng của các bạn, sẽ có cơ hội phát hiện ra 1 cách tiếp cận hoàn toàn mới. Rất "fresh", rất thú vị! Mình không phủ nhận, nhiều lúc, các ý tưởng được trình bày khá rời rạc, đang nói về vấn đề này, các bạn chuyển sang chủ đề khác, do sự nhiệt tình háo hức cao độ dẫn đến nhiều "emotion" đan xen với "fact". Những lúc như vậy, mình cảm thấy não mình đang hoạt động tần sóng cao nhất, phân tích, tách lọc những thông tin nào liên quan, sắp xếp tổ chức lại ý tưởng, hệ thống lại để suy xét vấn đề từ góc nhìn của Associate, từ góc nhìn của mình và từ góc nhìn công ty. Và mình đã và đang tập nói chậm lại nhằm hạn chế cắt ngang khi các bạn đang trình bày.

3. Năng lượng tươi trẻ và sự khác biệt

Mình cảm nhận các bạn trẻ có nhận thức khá sớm về việc định vị thương hiệu bản thân và muốn khác biệt, hay cấp cao hơn là "being unique". Dễ nhận ra nhất là xu hướng thời trang, ngoài việc trendy, còn phải thể hiện được gưu cá nhân. Bạn không muốn bị trùng lắp. Trong công việc, mình cũng cảm nhận được năng lượng này từ các bạn nhân viên cấp dưới. Cá nhân mình thấy đây là một năng lượng tích cực, bởi các bạn biết cá tính của bản thân mình là gì, và tự tin nhấn mạnh cá tính riêng này thay vì đồng hóa theo cái chung, hoặc mạnh dạn thay đổi nhiều cách tiếp cận khác nhau để chọn ra cái riêng duy nhất mà chỉ các bạn mới có. Các bạn giúp mình more open minded với sự khác biệt và sự thay đổi. Bản thân mình càng lớn, mình sợ nhiều thứ, sợ đánh đổi, sợ mất mát. Làm việc với các bạn trẻ giúp mình cảm nhận năng lượng của các bạn và bớt "sợ" nhiều thứ hơn.
Ở trên là top 3 những điều mà mình là Manager học được từ các bạn nhân viên cấp dưới . Hy vọng dù bạn là ai, cũng hiểu rằng bản thân mình luôn đóng góp một giá trị nhất định vào sự trưởng thành của đối phương. Have a nice weekend, các bạn nhé!

Khác biệt Tax Manager tại in-house và professional company

Khi dấn thân vào lĩnh vực tư vấn thuế, các bạn sẽ có thể làm việc ở nhiều môi trường khác nhau, chẳng hạn làm cán bộ thuế tại các cục thuế địa phương, làm việc tại phòng Tài Chính của các doanh nghiệp - hay được gọi chung là inhouse company, để phân biệt với professional firms - công ty chuyên cung cấp dịch vụ kiểm toán, tư vấn thuế cho khách hàng - điển hình thường thấy là các công ty big4. Trong nội dung bài viết hôm nay, mình sẽ tập trung khai thác những điểm khác biệt khi làm Tax Manager tại inhouse so với tại professional firm.

1. Nấc thang nghề nghiệp và lộ trình thăng tiến

Tại Professional Firm, các bạn sẽ có lộ trình thăng tiến nghề nghiệp khá rõ ràng để phấn đấu. Tại mỗi công ty big4 chức danh có thể thay đổi một chút về từ ngữ, tuy nhiên, nhìn chung nấc thang sự nghiệp sẽ gồm những giai đoạn sau:
Tax Associate - Tax Senior - Tax Manager - Tax Director - Tax Partner
Khi mới ra trường, nếu các bạn tham gia chương trình Fresh Graduate tại big 4 và được nhận offer, các bạn sẽ bắt đầu với level đầu tiên Tax Associate, được training on job từ các Senior hoặc Manager để làm quen với công việc từ từ. Sau khoản 5 năm sẽ có thể được promote lên làm Tax Manager. Tùy theo năng lực cá nhân, chiến lược định hướng của công ty và người Leader của team, thời gian này có thể là sớm hơn hoặc muộn hơn. Khi làm Tax Manager bạn sẽ quản lý công việc của các Senior và Tax Associate. Tùy cấu trúc quản lý, có công ty sẽ để 1 Tax Manager quản lý cố định 1 nhóm Senior và Associate, có công ty sẽ theo định hướng 1 Tax Manager có thể làm với nhiều Senior và nhiều Associate khác nhau.

Tại In-house, thường các công ty sẽ tuyển người đã có kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực tư vấn thuế để tham gia vào đội ngũ quản lý, chuyên tham mưu tư vấn cho CFO và Ban Quản lý. Như vậy, bạn được tuyển do bạn có kiến thức chuyên môn để làm cố vấn, chứ không phải tuyển vào để đào tạo bạn về kiến thức thuế. Ngoài ra sẽ không có khái niệm thăng chức theo nấc thang nghề nghiệp như mình phân tích ở trên cho trường hợp Professional Firm, chức danh của bạn thường được biết đến nhiều nhất với title Tax Manager. Ngoài ra, tên gọi của Tax Manager tại các công ty inhouse khá đa dạng tùy theo organization chart và chính sách nhân sự toàn cầu của những công ty đa quốc gia, có thể là Country Tax Manager, Head of Tax, Senior Tax Manager, Tax Director hay Tax Lead.

2. Chịu trách nhiệm cho nhiều loại thuế

Nếu như tại các công ty tư vấn, công việc được chuyên môn hóa cao nhằm mục đích dễ quản lý và cung cấp dịch vụ cho nhiều khách hàng cùng một lúc, các bạn sẽ thấy có những team chuyên biệt xử lý các sắc thuế khác nhau như team chuyên về Thuế thu nhập cá nhân, team chuyên về thuế thu nhập doanh nghiệp, team chuyên về thuế gián thu giá trị gia tăng, team chuyên về Transfer Pricing. Tuy nhiên, tại công ty inhouse, Tax Manager sẽ như công tắc "đa năng", tất cả những vấn đề có chữ "thuế" sẽ chạy về tìm Tax Manager nhé. Nếu các bạn thích làm công việc chuyên biệt theo từng sắc thuế, thì công ty tư vấn sẽ nơi phù hợp. Còn nếu muốn làm Tax Manager in house thì hãy chuẩn bị kiến thức vững vàng cho tất cả các thể loại thuế!

Ngoài ra, Tax Manager inhouse là một thành viên trong phòng Tài Chính, các bạn sẽ tham gia vào rất nhiều dự án cần phối hợp với các phòng ban khác như kế toán, controlling, operation team, IT team, v…v…. Ngoài kiến thức chuyên môn về thuế, mình nhận thấy Tax Manager inhouse cần có thể hiểu được ngôn ngữ kế toán, ngôn ngữ tài chính và ngôn ngữ của những người không chuyên về thuế. Càng làm việc trong lĩnh vực thuế lâu, mình càng nhận thấy thuế rất thú vị, là luôn là một phần quan trọng trong nhiều lĩnh vực – thuế là 1 phần của tài chính, thuế gắn liền với hạch toán kế toán, thuế chính là 1 nhánh của pháp lý. Do đó, theo quan điểm cá nhân của mình, năng lực tổng hợp kiến thức của nhiều lĩnh vực kế toán, thuế, tài chính, pháp lý rất quan trọng với một Tax Manager.

3. Đóng góp vào quá trình ra quyết định của doanh nghiệp

Các công ty tư vấn là một bên tư vấn thứ ba độc lập, luôn sẽ có các phần disclaimer khi ra các báo cáo tư vấn. Cụ thể, mọi tư vấn đều dựa trên các hướng dẫn pháp luật về thuế tại thời điểm ra báo cáo, tư vấn dựa trên số liệu, thông tin khách hàng cung cấp, và sẽ không ra quyết định trực tiếp, mà chủ yếu phân tích vấn đề và đưa ra recommendation. Việc phân tích và đưa ra giải pháp phù hợp tới mức độ nào, add thêm value cho khách hàng đến đâu sẽ tùy theo kinh nghiệm và kiến thức của người tư vấn có phong phú hay không.

Khi làm tại inhouse, công ty của bạn , team của bạn sẽ phải đối mặt trực tiếp với các vấn đề và phải đưa ra quyết định để hướng đến mục tiêu chung vận hành hoạt động doanh nghiệp được hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo tính tuân thủ pháp lý. Sếp cấp cao của bạn trước khi quyết định, sẽ tìm đến bạn để được cố vấn và bạn sẽ là người đóng góp trực tiếp vào trong quá trình ra quyết định đó. Một kiến thức rất quan trọng mà Tax Manager inhouse cần phải có đó là business sense, bạn không thể chỉ lặp lại những điều luật viết, bạn sẽ phải phân tích dưới góc nhìn của business nữa để tiếng nói của bạn có nhiều “trọng lượng” hơn nhé.

Bài viết này là những quan sát cá nhân của mình khi mình đã trải nghiệm cả 2 môi trường làm việc. Quyết định làm ở công ty inhouse hay professional firm không để đánh giá ai giỏi hơn ai, mà sẽ nằm ở việc cá tính và định hướng nghề nghiệp của bạn là gì, kế hoạch cá nhân của bạn tại thời điểm đó đang ưu tiên những khía cạnh nào hơn. Hy vọng sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho các bạn. Have fun and enjoy weekend nhé!

The Sharing Town